Batterijbrand in een recyclagebedrijf: hoe één kleine batterij een hele site kan stilleggen

Security services

LUCO helpt afval- en recyclagebedrijven om batterijbranden sneller te detecteren met thermische detectie, videodetectie en intelligente analyse.

Een elektrische tandenborstel belandt bij het restafval. In een stuk speelgoed zit nog een batterij. Een oude smartphone wordt mee weggegooid tussen andere materialen.

Voor de persoon die het toestel weggooit, lijkt dat misschien onschuldig. Voor een recyclagebedrijf kan daar een ernstig brandrisico beginnen.

Sectorfederatie Denuo trok eind augustus 2026 opnieuw aan de alarmbel. Het aantal batterijbranden bij Belgische recyclagebedrijven is volgens de federatie in drie jaar tijd verdrievoudigd van 20 naar 60 per jaar. In 2026 stond de teller eind augustus al op 45. Dat komt neer op ongeveer één batterijbrand om de drie dagen in de private afval- en recyclagesector.

De moeilijkheid zit niet alleen in het groeiende aantal batterijen. Een kleine lithium-ionbatterij kan tussen tonnen afval nauwelijks zichtbaar zijn en pas problemen veroorzaken nadat ze al een deel van het verwerkingsproces heeft doorlopen.

Correcte inzameling en sortering blijven daarom essentieel. Maar recyclagebedrijven hebben niet volledig in de hand wat er bij hen binnenkomt. De vraag is dus ook hoe snel u merkt dat er ergens iets fout begint te lopen.

Kort samengevat

• Het aantal batterijbranden bij recyclagebedrijven is volgens Denuo in drie jaar tijd verdrievoudigd.
• Lithium-ionbatterijen zitten steeds vaker verwerkt in kleine elektrische en elektronische producten.
• Tijdens de verwerking kunnen ze beschadigd raken en intern kortsluiten.
• Een incident ontstaat niet noodzakelijk meteen. De temperatuur kan ook pas later oplopen.
• Early fire detection kan helpen om afwijkende warmte, rook of vlammen sneller op te merken.
• De juiste oplossing hangt af van de afvalstroom, de installaties, de opslag en de werking van de site.

Een brand om de drie dagen: het probleem wordt groter

Lithium-ionbatterijen zijn niet nieuw. Wat wel sterk veranderd is, is het aantal producten waarin ze vandaag verwerkt zitten.

Bij smartphones, laptops of elektrisch gereedschap is dat duidelijk. Maar ook speelgoed, draadloze oortjes, elektrische tandenborstels, rookmelders en kleine huishoudtoestellen bevatten batterijen.

Zolang die producten correct worden ingezameld, kan daar rekening mee gehouden worden. Het wordt moeilijker wanneer ze terechtkomen in een afvalstroom waar niemand ze verwacht.

Volgens Denuo zijn verkeerd gesorteerde lithiumbatterijen een belangrijke oorzaak van de toename van branden in de sector. Voor een verwerker is dat risico moeilijk volledig uit te sluiten. Grote hoeveelheden afval kunnen correct verwerkt worden, terwijl één klein toestel met een batterij toch door de controle glipt.

Bovendien gaat het lang niet altijd om een losse batterij die meteen opvalt. Vaak zit ze nog verwerkt in een product. Bij een oude smartphone denken mensen daar misschien aan. Bij speelgoed of een kleine elektrische tandenborstel veel minder snel.

Daarom volstaat het niet om alleen te kijken naar wat u aan de ingang kunt tegenhouden. U moet ook voorbereid zijn op wat er gebeurt wanneer een batterij toch in de verkeerde afvalstroom terechtkomt.

Wat gebeurt er wanneer een lithium-ionbatterij beschadigd raakt?

In een recyclageproces krijgt afval heel wat mechanische belasting te verwerken. Voor een lithium-ionbatterij kan dat een kritiek moment zijn.

Wanneer de behuizing of de interne cellen beschadigd raken, kan intern kortsluiting ontstaan. De temperatuur loopt dan op en in bepaalde omstandigheden kan thermal runaway optreden. Daarbij komt de batterij in een zichzelf versterkend proces terecht waarbij steeds meer warmte vrijkomt en de reactie moeilijk te stoppen wordt.

Ligt de batterij tussen papier, kunststof, textiel of andere brandbare stoffen, dan kan de brand zich snel uitbreiden naar het omliggende materiaal.

Het lastige is dat u dit niet noodzakelijk meteen ziet. Intern kan er al iets fout zitten terwijl aan de buitenkant nog weinig opvalt. Een beschadigde lithium-ionbatterij hoeft bovendien niet onmiddellijk vuur te vatten.

Net dat maakt batterijbranden zo moeilijk voorspelbaar. Het moment waarop de batterij beschadigd raakt en het moment waarop er zichtbaar rook of vuur ontstaat, hoeven niet samen te vallen.

Waar in een recyclagebedrijf vraagt dit het meeste aandacht?

Dat verschilt van site tot site. Een metaalrecycler heeft andere processen dan een afvalverwerker met grote materiaalhopen of verschillende sorteerlijnen.

Bij de aanvoer en sortering zit het risico vooral in wat u niet ziet. Kleine elektronische toestellen of batterijen kunnen gemakkelijk tussen andere afvalstromen terechtkomen, ook wanneer er visuele controle gebeurt.

Tijdens persen, shredden of andere mechanische verwerking stijgt het risico op beschadiging. Daar worden grote krachten op het afval uitgeoefend en kan een batterij die tot dan toe onopgemerkt bleef plots een probleem worden.

Ook opslagzones verdienen aandacht, zeker wanneer grote hoeveelheden brandbaar materiaal dicht bij elkaar liggen. Een kleine warmtebron kan daar grotere gevolgen krijgen wanneer ze niet snel wordt opgemerkt.

Buiten de werkuren valt bovendien een belangrijke extra controle weg: de medewerkers zelf. Overdag merkt iemand soms een vreemde geur, rook of iets ongewoons op. ’s Nachts en tijdens het weekend moet de detectie die rol grotendeels overnemen.

Waar kan early fire detection echt het verschil maken?

Bij batterijbranden telt vooral hoe vroeg u merkt dat er iets fout loopt.

Een beschadigde batterij kan al warmte beginnen ontwikkelen terwijl er nog geen zichtbare rook of vlammen zijn. Net in die fase kan early fire detection waardevol zijn. Hoe sneller een afwijkende temperatuur wordt opgemerkt, hoe groter de kans dat iemand de situatie kan controleren voordat het vuur zich verspreidt naar het materiaal errond.

Thermische camera’s kunnen daarvoor specifieke risicozones continu opvolgen. Denk aan plaatsen waar afval wordt verwerkt, tijdelijke opslag of zones waar verdachte materialen terechtkomen. Ontstaat daar een hotspot of loopt de temperatuur opvallend op, dan kan het systeem een waarschuwing geven.

Videodetectie voegt daar een tweede laag aan toe. Zodra rook of vlammen zichtbaar worden, kan intelligente analyse die signalen herkennen. Zo bent u niet afhankelijk van één manier van detecteren.

Dat is belangrijk in een recyclageomgeving, waar een klein probleem snel groter kan worden. Een batterij tussen brandbaar materiaal kan immers op korte tijd voor een heel andere situatie zorgen.

De technologie alleen is daarbij niet genoeg. De camera’s moeten gericht kijken naar de plaatsen waar het risico werkelijk zit en de instellingen moeten rekening houden met de dagelijkse werking van de site. Een warm werkvoertuig of een machine die normaal op temperatuur komt, mag niet telkens voor een alarm zorgen.

Bij LUCO bekijken we daarom eerst waar een brand kan ontstaan, welke zones het meest kritisch zijn en hoe snel u daar vandaag een afwijking zou opmerken. Pas daarna bepalen we welke combinatie van thermische detectie, videodetectie en intelligente analyse zinvol is.

Early fire detection draait dus niet om meer camera’s. Het draait om sneller weten waar iets fout begint te gaan, zodat er tijd is om in te grijpen vóór een klein incident een grote brand wordt.

Niet iedere warmtebron betekent gevaar

Een recyclagesite bevat heel wat warmte die perfect normaal is.

Werkvoertuigen en machines komen tijdens gebruik op temperatuur en op een zonnige dag kunnen metalen oppervlakken sterk opwarmen. Een thermische camera ziet die warmte ook.

Daarom heeft een simpel systeem waarbij “warm = alarm” weinig waarde. Detectiezones en alarmcriteria moeten afgestemd zijn op wat in die omgeving normaal is.

Een voertuig dat door het beeld rijdt met een warme motor gedraagt zich bijvoorbeeld anders dan één plek die gedurende langere tijd steeds warmer wordt. Bij videodetectie geldt hetzelfde principe. Stof dat vrijkomt tijdens de verwerking mag niet automatisch als rook worden gezien.

Goede early fire detection zoekt dus niet zomaar naar warmte of beweging. Het systeem moet afwijkend gedrag herkennen binnen de context van de site. Daar zit een belangrijk deel van de expertise.

Volg eens één batterij door uw bedrijf

Een eenvoudige oefening kan veel duidelijk maken.

Stel dat één kleine batterij verkeerd in een afvalstroom terechtkomt. Waar komt ze binnen? Op welk moment kan ze beschadigd raken? Waar liggen de zones waar zo’n incident de grootste gevolgen zou hebben?

En vooral: hoe snel zou u vandaag merken dat daar iets verandert?

Door de site op die manier te bekijken, worden risicozones vaak veel concreter. U vertrekt niet vanuit waar vandaag camera’s of detectoren hangen, maar vanuit de plaatsen waar een probleem werkelijk kan ontstaan.

Geen enkel systeem kan voorkomen dat iemand thuis een batterij verkeerd weggooit. Dat vraagt verantwoordelijkheid van producenten, gebruikers, inzamelaars en verwerkers.

Wat u op uw eigen site wel kunt beïnvloeden, is hoe snel een afwijkende situatie wordt gezien.

Bij LUCO bekijken we daarom het volledige proces, samen met de bestaande branddetectie en de zones waar het risico groter is. Op basis daarvan bepalen we waar thermische detectie, videodetectie en intelligente analyse een nuttige extra veiligheidslaag kunnen vormen.

Wilt u weten waar early fire detection op uw site een verschil kan maken? LUCO bekijkt samen met u de belangrijkste risicozones en waar aanvullende detectie zinvol is.

Neem contact op met LUCO.